Çocuk Yapmak İstemeyenlerin Sayısı Neden Gittikçe Artıyor?

0 28

Çocuk sahibi olmak istemeyenler, günlük hayatlarında sık sık “yaşın geçecek; bir sorun mi var; çocuk, evliliği kurtarır; yaşlanınca sana bakacak birini ararsın; çocuk, meskenin sevincidir; anne olunca keşke daha evvel yapsaydım dersin; kucağına birinci aldığında anlıyorsun o hissi; çocuk yapın da biz de artık torun sevelim…” tarzında klişe sözlerle karşılaşır.

Çocuk sahibi olmaktan kaçınmanın sebepleri toplum tarafından en çok sorgulanan mevzulardan biridir. Günümüzde insanların geçmişe kıyasla neden dünyaya çocuk getirme düşüncesinden daha uzak durduğu konusunu uzmanların yardımıyla sizin için açıkladık.

Dünyaya çocuk getirmeye karşı gelen ideoloji: Antinatalizm

Antinatalizm; çocukların isteği olmadan dünyaya getirmenin etik olmaması, nüfus artışı, iklim krizi ve global ısınmaya bağlı çevresel korkular, genetik miras dertleri, ekonomik tasalar, çocuk sahibi olanların ruh sıhhatinin bozulması, çocuğun dünyaya geldiğinde acı çekecek olması üzere sebeplere dayanarak çocuk sahibi olmaya karşı olan bir ideolojidir.

Antinatalistlerin savunduğu tüm bu sebepler, dünyaya çocuk getirmenin önüne geçer. Günümüzde “antinatalizm” görüşünün söz manası pek bilinmese de bu ideolojiyi savunanların sayısı günden güne artıyor. 

Kadının toplumdaki pozisyonunun değişmesi, çocuk sahibi olma fikrine olan yaklaşımı da değiştirdi.

Değişen toplumsal şuurla birlikte bayanlar iş hayatında daha çok yer almaya başladı. Artık eskisi üzere “kadın kısmı konutta oturur; çocuğuna bakar, yemek yapar, paklık yapar” gibi demode düşüncelerin yerini “kadınlar da erkekler kadar iş hayatının içinde olmalı, ekonomik özgürlüklerini kazanmalı, eşit fırsatlara ve maaşa sahip olmalı” niyetleri aldı.

Hâl bu türlü olunca, bir bayan ve bir erkeğin toplumsal omurdaki vazifeleri birbirine yaklaştı ve çocuk bakma sorumluluğu geri planda kalmaya başladı. Artık bayanlara nazaran çocuk, “özgürlük kısıtlayıcı” bir şey. Bir çocuğa bakmak için konutun içinde konumlanarak meskene bağlı yaşaması gereken bayanlar, bunu tercih etmek istemiyor.

Anne olmak ya da olmamak yalnızca bayanın karar verebileceği kolay bir seçimdir.

Akademisyen Dr. Pınar Eke’ye nazaran; bir erkek, yaptığı işle toplumsal statüsünü elde ederken bayanların toplumsal varlığı yalnızca annelikle onay alıyor.

Çocuk doğurmayı sırf “istememek” üzere bir sebep bayanlar için makul bir neden olarak görülmüyor ve akabinde “bir sağlık sorunun mi var, yaşlanınca sana kim bakacak, kocan mı istemiyor?” üzere sorularla karşı karşıya kalıyorlar. Halbuki anne olmak ya da olmamak, sadece bayanın karar verebileceği kolay bir seçimdir.

Anne olma isteği, bayanlara doğuştan yüklenen bir içgüdü değildir.

Op. Dr. İlter Yenidede, her bayanın anne olmak üzere doğuştan gelen bir içgüdüsünün olmadığını, anneliğin toplumsal olarak atanmış bir rol olduğunu belirtiyor. Ayrıyeten; yalnızca hormonlardan hareketle anne olmayı isteyen bir bayanın olmayacağını, sırf hormonlarının yüksek olduğu periyotta cinsel istekten kaynaklı gebe kalma bahtının daha yüksek olduğunu vurguluyor.

Jinekolog İlter Yenidede, şunları ekliyor: Üremeyi gerekli kılan sebeplerin neredeyse hepsi toplumsal. İnsanların erken yaşta hastalıktan öldüğü ya da savaşların olduğu ülkelerde üreme sayısı artıyor zira nüfusun korunması gerek. İnsanların mevt oranlarının az olduğu ülkelerde ise doğum oranları düşük. Bunu belirleyen genler değil, toplumsal yapı.

Geçmişteki hayat kurallarının değişmesi de dünyaya çocuk getirme konusundaki parametreleri etkiliyor.

Eskiden insanların çocuk fikrine daha çok yanaşmasının sebeplerinden bir başkası, geçmişte çocukların “iş gücü” olarak görülmesiydi. Çocuk sayısı arttıkça ailedeki personel sayısı da artıyordu. Lakin 1950’li yıllardan itibaren bu niyetin değişmeye başlamasıyla çocuk doğurmaya karşı tavır da değişmeye başladı.

Çocuk sahibi olmaktan kaçınmadaki bir öteki sebep: Ekonomi

Elbette günümüzün kurallarına baktığımızda çocuk sahibi olmaktan kaçınmanın ekonomik boyutu yadsınamayacak kadar fazla.

Kendi gereksinimlerimizi karşılarken yahut bir meskeni geçindirirken bile zorlanmaya başladığımız bu devirde dünyaya gelen bir bebeğin aşikâr bir yaşa kadar özel gereksinimlerinden öte; eğitim, barınma, beslenme gibi temel muhtaçlıklarını maddi açıdan karşılamak bile oldukça zorlaştı.

Çocuk sahibi olmanın önüne geçen başka nedenler:

  • Anne olan bireylerin devlet tarafından gereğince desteklenmemesi
  • Çocuk büyütmenin paylaşılabilecek bir sorumluluk olduğu ülkemizde ve dünyada hâlâ büsbütün onay görmemesi
  • Hayatı,n eskisine nazaran daha mobil ve yoğun ilerleyişi
  • Sorumluluk kaygısı
  • Kariyer planları
  • LGBTİ+ bireylerin çocuk sahibi olma konusunda yaşadıkları toplumsal zorluklar.

ABD datalarına nazaran çocuk istememe nedenleri:

  • %56: Yalnızca istemiyor
  • %19: Tıbbi
  • %17: Ekonomik
  • %15: Partneri yok
  • %10: Yaş
  • %9: Dünya durumu
  • %5: İklim krizi

Türkiye’de doğurganlık suratı son 2 senede süratli bir düşüşe geçti.

Doğurganlık suratı; bir kişinin, ömrü boyunca dünyaya getirebileceği toplam çocuk sayısıdır.

2000 yılında hesaplanan Türkiye’de doğurganlık hızı 2,50 çocuk iken, 2020’de bu sayı 1,88 çocuğa düştü.

  • Kaynaklar: Sosyolog Sinem Elif Asar Fazilet, BBC, +90

Kaynak: Webtekno

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.