Sinema üzere operasyonun perde gerisinde neler yaşandı? El Chapo’nun oğlu Ovidio Guzman gafil avlanmış

0 20

5 Ocak sabahı… Saatler 4 olmak üzere… Yer Meksika’nın Sinaloa eyaletinin başşehri Culiacan’a 40 dakika uzaklıktaki küçük bir kasaba olan Jesus Maria’nın zirvelerinde konumlanmış çok lüks bir malikane…

Burası tüm dünyanın “El Chapo” yani “Bücür” olarak tanıdığı Joaquin Guzman’ın oğlu Ovidio Guzman’a ilişkin.

Meksika ordusu bu ay başlarında Ovidio’yu konutuna düzenlenen bir baskınla gözaltına aldı. Operasyonda yüzlerce özel askerin yanı sıra savaş uçakları ve helikopterler de vazife yaptı. Bir gece evvel ailenin yılbaşı kutlamasına sahne olan malikane, birkaç dakika içinde savaş alanına döndü.

KÜÇÜK CHAPO’LARIN EN KÜÇÜĞÜ

Baskın sırasında eşi, annesi ve 3, 6 ve 12 yaşlarındaki üç kızıyla konutta olan Ovidio, Meksika kamuoyunda “Los Chapitos” (küçük Chapo’lar) olarak anılan dört kardeşin en küçüğü.

Baba Joaquin Guzman’ın 2016’da yakalanıp 2017’de yargılanmak üzere ABD’ye iade edilmesinin akabinde Ovidio, 36 yaşındaki ağabeyi Joaquin ve öteki bir anneden doğan ağabeyleri Ivan Archivaldo (39) ve Jesus Alfredo (36) ile birlikte Sinaloa Karteli’nin yönetimini üstlendi.

ABD, Aralık 2021’de Ovidio’nun yakalanmasını sağlayacak şahsa 5 milyon dolar ödül vadetmişti.

Dünyanın en güçlü ve şiddet eğilimli kabahat örgütleri ortasında kabul edilen Sinaloa Karteli’nin Latin Amerika’nın dört bir yanında temasları bulunuyor. Kartel uyuşturucu ticaretinin yanında göçmen ve odun kaçakçılığı üzere işlerle de uğraşıyor. Kartelin idaresinde Chapito’ların yanı sıra “El Mayo” lakaplı Ismael Zambada (kartelin kurucularından biri) ve El Chapo’nun “El Guano” olarak tanınan erkek kardeşi Aureliano Guzman da kelam sahibi.

BASKIN 10 DAKİKA, ÇATIŞMALAR 10 SAAT SÜRDÜ

Meksika ordusundan yapılan açıklamada Ovidio’nun baskının birinci 10 dakikasında yakalandığı belirtildi. Fakat iş bununla kalmadı.

Kartel üyeleriyle Meksika güçleri ortasındaki çatışmalar 10 saat boyunca devam etti ve sonuçta onlara kişi ömrünü yitirirken Jesus Maria kasabası da adeta harabeye döndü.

ABD merkezli haber sitesi VICE, geçtiğimiz günlerde Jesus Maria’ya giderek hem Ovidio’nun konutunu gezdi hem de baskının ayrıntılarını yazdı.

24 SAAT BOYUNCA GÖZCÜLER TARAFINDAN KORUNUYOR

Habere nazaran, ülke kamuoyunda “El Bebe” (Bebek) ve “El Raton” (Fare) lakaplarıyla da bilinen Ovidio’nun malikanesi, Jesus Maria’nın tamamını gören bir dorukta yer alıyor. Üstelik kasabaya girip çıkmanın tek yolu da ucu Culiacan’a bağlanan karayolu.

Malikane dorukta yer aldığından, Ovidio’nun adamlarının kolluk güçlerinin ya da başka kartellerin üyelerinin yaklaştığını evvelce görüp tedbir alma bahtı var. Nitekim olağanda 24 saat boyunca çok sayıda gözcünün konut etrafında vazife yaptığı, malikaneye çıkan yolda çeşitli denetim noktaları olduğu biliniyor.

Görgü şahitleri, ‘sicario’ denen kartel üyelerinin, üstlerine makineli silahlar yerleştirilmiş zırhlı arazi araçlarıyla malikane etrafında daima devriye gezdiğini aktarıyor.

Sinaloa’nın başşehri Culiacan şehri

OVIDIO GAFİL AVLANMIŞ

Ancak Ovidio ve adamları 5 Ocak sabahı baskına hazırlıksız yakalandı. Yerel halktan kaynakların VICE’a yaptığı açıklamalara nazaran, Meksika ordusuna ilişkin bir helikopter malikanenin art bahçesine inip bir dizi asker ön kapıya yanlışsız ilerlerken, Ovidio’nun ruhu bile duymadı.

Meksika ordusunun içinden isminin açıklanmasını istemeyen bir kaynak, “Plan işe yaradı. Bir vazife gücü bünyesindeki 20-25 kadar asker Guzman’ın konutuna girdi ve 10 dakikadan kısa bir müddette kendisini teslim almayı başardı” dedi.

Ovidio ve eşine ilişkin zırhlı lüks araçlar, yüksek kalibreli silahlarla açılan ateş sonucu kullanılamaz hale getirildi.

Tıpkı babası üzere, Ovidio’nun meskeninin art bahçesinde de bir ucu malikanenin dışındaki bir otoparka çıkan bir tünel bulunuyordu. Lakin Ovidio bu tünelden kaçma fırsatını bulamadı. Olağanda üzeri betondan bir blokla kapatılmış olan tünelin girişi, baskından sonra yapılan aramalara tespit edildi.

2019’DA DA YAKALANMIŞTI

Meksika hükümeti 2019 yılında benzeri bir operasyonla Ovidio’yu gözaltına aldı. Lakin kartelin operasyona reaksiyonu çığ üzere büyüyüp kanlı bir ayaklanmaya dönüşünce, hükümet geri adım atmak zorunda kaldı ve memleketler arası alanda büyük bir mahcubiyet yaşadı. Olay Meksika tarihine Kara Perşembe yahut “Culiacanazo” olarak geçti.

O günlerde yaşanan şiddetli çatışmaları ve dökülen kanı tüm dünya toplumsal medyada paylaşılan görüntüler sayesinde dehşet içinde izledi. Meksika Devlet Lideri Andres Manuel Lopez Obrador aylar sonra yaptığı açıklamada, Ovidio’nun özgür bırakılması buyruğunu şahsen verdiğini, emelinin halkın çoğunluğunu korumak olduğunu söyledi.

Bu olayın akabinde Ovidio epey ünlü oldu. Meydan okurcasına bir hal takındığı fotoğrafları ülke toplumsal medyasında viral oldu. Ancak VICE’a konuşan ordu kaynaklarına nazaran, gerçekte bu kadar yavuz değildi. Daima yakalanma korkusu yaşıyor, Culiacan, Jesus Maria ve öbür civar kasabalardaki meskenleri ortasında mekik dokuyordu.

Soldaki kare 2019’dan, sağdaki ise bu yıldan (Fotoğraflar: Meksika Hükümeti)

BASKIN SIRASINDA UYUYORLARMIŞ

Noel ve yılbaşı tatili öncesi ailesini korumak istediği için uzak durma kararı alan Ovidio, son dakikada fikrini değiştirmiş ve Aralık ayının son günlerinde en güvendiği 12 adamına Jesus Maria’daki konutunu emniyete alma buyruğu vermişti. Böylelikle ailesini meskenine getirebilecekti ve yeni yıla daima birlikte gireceklerdi.

Komşular, Ovidio’nun konuta tek başına geldiğini; eşi, kızları ve El Chapo’nun ikinci eşi olan annesi 63 yaşındaki Griselda Lopez Perez’in de birkaç hafta sonra kendisine katıldığını söyledi.

El Chapo ile Griselda Lopez Perez’in Ovidio ve Joaquin’in yanında Edgar isimli üçüncü bir oğlu daha vardı. Edgar, 2008 yılında Culiacan’daki bir alışveriş merkezinin otoparkında arkadaşlarıyla eğlenirken bir silahlı atağa kurban gitti. El Chapo, Culiacan’daki tüm gülleri (Lupillo Rivera’nın ’50 Mil Rosas’ müziğinde anlatıldığına nazaran 50 bin adet) satın alıp Edgar’ın cenazesine gönderdi.

Adının açıklanmasını istemeyen bir komşu, baskından evvelki gece düzenlenen parti için bir aşçı, garsonlar ve bir mariachi kümesi tutulduğunu, cümbüş sırasında çocukların Noel ikramlarını açtıklarını anlattı ve ekledi: “Askerler geldiğinde uyuyorlardı. Saat sabahın 4’üydü.”

Meksika Devlet Lideri Lopez Obrador, operasyonun akabinde bir basın toplantısı düzenledi

BASKIN 6 AYLIK PLANLAMANIN SONUCU

Meksikalı yetkililerin açıklamalarında, ordu içindeki üç özel birliğin birlikte gerçekleştirdiği operasyonun 6 aylık bir planlama sürecinin yapıtı olduğu belirtildi.

2019’daki fiyaskodan dersini alan Meksika hükümeti, Ovidio’yu yakaladıktan kısa bir müddet sonra helikopterle şiddet ve yağma olaylarının yaşandığı Sinaloa’dan Mexico City’e nakletti. Kartel üyeleri Culiacan ve etrafında otobüsleri ateşe verdi, sokakları ve karayollarını kapattı, hatta bir askeri uçağa ateş açtı.

Meksika Savunma Bakanı Luis Cresencio Sandoval, Ovidio’un gözaltına alındığı Culiacan’daki operasyonda 10’u asker 19’u kartel üyesinin 29 kişi ömrünü yitirdiğini duyurdu. Ovidio’nun yanı sıra 21 kişi de gözaltına alındı. Lokal halk ise can kaybının çok daha yüksek olabileceğini çünkü çoğunluğu genç erkeklerden oluşan 100’den fazla şahıstan haber alınamadığını öne sürüyor.

BABASININ FİRAR ETTİĞİ CEZAEVİNDE

Meksika Devlet Lideri Lopez Obrador 2018 yılında “Kurşunlar değil kucaklamalar” sloganıyla misyona geldiğinde, şiddetin üzerine sertlikle gitmek yerine köklerine inmeyi vadediyordu. İlerleyen yıllarda bu siyasetin başarılı olup olmadığı tartışmalara bahis oldu. Ovidio’nun bu türlü bir silahlı operasyonla yakalanması da bu tartışmaları alevlendirdi.

Ovidio şu an Mexico eyaletinde bulunan yüksek güvenlikli Altiplano Cezaevi’nde tutuluyor. El Chapo da 2008’den itibaren 7 yıl boyunca bu cezaevinde kalmış, 2015’te firar ettiğinde de dünya basınının manşetlerine yansımıştı.

Ovidio için sırada ne olduğu sorusunun cevabı aşikâr değil.

Meksika Dışişleri Bakanı Marcelo Ebrard, ABD’nin Ovidio’nun iadesini istediğini lakin genç Guzman’ın daha evvel ülkesinde yargılanıp karar giymesinin kelam konusu olabileceğini söyledi.

Diğer yandan Ovidio’nun avukatları 13 Ocak günü yaptıkları müracaatta, iade kararının durdurulmasıyla ilgili bir temyiz müracaatında bulundu. Lakin yargıç dokümanlardaki kusurlar nedeniyle başvuruyu reddetti. Diğer yandan VICE’a konuşan kaynaklar, iade sürecinin asla tamamlanmayabileceğini belirtti.

El Chapo 11 Temmuz 2015’te hücresindeki duşun altına kazdığı kilometrelerce uzunluktaki bir tüneli kullanarak Altiplano’dan firar etti

“KARTELİN EN ZAYIF HALKASI”

Film üzere bir operasyonla yakalanmasına rağmen Ovidio’nun kartel içindeki nüfuzunun bilhassa Ivan ile kıyaslandığında çok hudutlu olduğu tabir ediliyor.

Ovidio, sentetik bir uyuşturucu olan fentanilin Meksika’daki üretiminin ve ABD’ye ticaretinin artışıyla ilişkilendiriliyor. Lakin kaynaklar Ovidio’nun kamuoyundaki tanınırlığının asıl sebebinin 2019’daki tutuklamadan sonra yaşanan fiyasko olduğunu belirtiyor.

Ovidio, uzun yılar boyunca Guzman’ların hata hanedanının en az bilinen üyesi oldu. İsmi birinci olarak 2012’de ABD Hazine Bakanlığı’nın aldığı bir yaptırım kararında babası ve ağabeyi Ivan’la birlikte anıldı. Buna karşın 2019’da gözaltına alınana kadar uzun süre dikkat çekmemeyi başardı.

Diğer yandan Ivan, Chapito’ların yüzü haline geldi. Bir Kanadalı üniversite öğrencisinin 2004 yılında Guadalajara’da öldürülmesine ismi karıştığı için kamuoyu ve güvenlik güçleri tarafından çok âlâ tanınan Ivan, 2005’te kara para aklama suçlamasıyla tutuklanmış lakin birkaç yıl sonra delil yetersizliği nedeniyle hür bırakılmıştı.

O vakitten bu yana Ivan ve kardeşi Jesus Alfredo, internetteki paylaşımlarıyla da ünlendi. Kardeşlere ilişkin olduğu düşünülen Twitter ve Instagram hesaplarından yapılan paylaşımlarda para, silah ve hoş bayan temaları öne çıkıyor.

Kaynak: Hürriyet

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.